Budowa okna – szyby, komory, profile i okucia
Okno trzyszybowe, profil pięcio- lub siedmiokomorowy, ciepła ramka, okucia, współczynnik Ug i Uw – przy porównywaniu okien pojawia się sporo określeń, które opisują różne elementy tej samej konstrukcji. Łatwo przy tym pomylić liczbę szyb z liczbą komór albo porównać dwa parametry, które w rzeczywistości dotyczą czegoś innego.
Z czego więc składa się okno i co oznaczają informacje podawane w jego specyfikacji? Wyjaśniamy najważniejsze elementy budowy współczesnego okna: profil, komory, pakiet szybowy, ramkę dystansową, uszczelki i okucia. Na przykładach systemów okiennych Drutex pokazujemy również, jak te informacje wyglądają w konkretnych produktach.
Z czego składa się okno?
Choć na pierwszy rzut oka okno to przede wszystkim rama i szyba, jego konstrukcja składa się z kilku współpracujących ze sobą elementów. Do podstawowych elementów należą ościeżnica i skrzydło wykonane z profili okiennych, pakiet szybowy, ramki dystansowe, uszczelki oraz okucia i klamka. W oknach PVC wewnątrz profili stosowane są również wzmocnienia.
Każdy z tych elementów pełni inną funkcję. Pakiet szybowy zajmuje największą część powierzchni okna, profil tworzy jego konstrukcję, okucia odpowiadają za pracę skrzydła, a uszczelki za szczelność połączeń. Dlatego określenia „trzyszybowe” i „siedmiokomorowe” nie opisują tej samej cechy okna.

Budowa okna Drutex IGLO EDGE. Źródło: Drutex
Profil okienny – co to właściwie jest?
Profil okienny tworzy konstrukcję ramy i skrzydła, ale jego budowa zależy od materiału, z którego wykonane jest okno. Inaczej zbudowany jest profil okna z PVC, inaczej aluminiowego czy drewnianego. W oknach drewniano-aluminiowych łączone są natomiast właściwości obu materiałów.
Okno 5-komorowe czy 7-komorowe – co oznacza liczba komór?
W profilach z PVC znajdują się oddzielone od siebie przestrzenie nazywane komorami. Dlatego w opisach takich okien pojawiają się określenia profil 5-komorowy czy 7-komorowy. Liczba komór odnosi się do budowy profilu, a nie liczby szyb – okno z profilem 7-komorowym nie ma siedmiu szyb.
Komory są jednym z elementów wpływających na właściwości termoizolacyjne profilu. Nie można jednak porównywać okien wyłącznie na zasadzie „więcej komór = lepsze okno”. Liczą się również między innymi głębokość profilu, zastosowane wzmocnienia, uszczelnienie, pakiet szybowy oraz parametry całego systemu.
Różnice można zobaczyć na przykładzie okien PVC Drutex. IGLO 5 ma profil 5-komorowy o głębokości zabudowy 70 mm, natomiast IGLO Energy i IGLO EDGE wykorzystują profile 7-komorowe o głębokości 82 mm.
Jak zbudowany jest profil okna drewnianego?
W oknach drewnianych nie stosuje się konstrukcji wielokomorowej charakterystycznej dla profili PVC. Profile wykonywane są z warstwowo klejonego drewna, a w ich specyfikacji można spotkać między innymi informację o głębokości profilu.
Przykładem są systemy Drutex SOFTLINE 68, SOFTLINE 78 i SOFTLINE 88. Liczby w ich nazwach odnoszą się do głębokości profilu wyrażonej w milimetrach. Nie są więc odpowiednikiem liczby komór w opisie okna PVC.
Jak zbudowany jest profil okna aluminiowego?
Profile aluminiowe mają inną konstrukcję niż profile PVC i drewniane. W systemach przeznaczonych do okien o dobrej izolacyjności cieplnej stosuje się profile wielokomorowe oraz przekładki termiczne, które ograniczają przewodzenie ciepła przez aluminium.
W specyfikacji okna aluminiowego również można więc spotkać liczbę komór i głębokość zabudowy, ale parametrów tych nie należy bezpośrednio porównywać z profilem PVC. Przykładowo aluminiowy system Drutex MB-70 ma profil 3-komorowy o głębokości zabudowy 70 mm, natomiast MB-86N SI – profil 3-komorowy o głębokości 77 mm.
A czym różni się okno drewniano-aluminiowe?
W oknach drewniano-aluminiowych podstawę konstrukcji stanowi profil drewniany, natomiast od strony zewnętrznej stosowana jest aluminiowa nakładka. Drewno pozostaje dzięki temu widoczne od strony pomieszczenia, a aluminium zabezpiecza zewnętrzną część konstrukcji przed działaniem warunków atmosferycznych.
Przykładem takiego rozwiązania są systemy Drutex DUOLINE 68, DUOLINE 78 i DUOLINE 88. Podobnie jak w przypadku drewnianych systemów SOFTLINE, liczby 68, 78 i 88 odnoszą się do głębokości profilu drewnianego wyrażonej w milimetrach, a nie do liczby komór. Od strony zewnętrznej profil uzupełnia aluminiowa nakładka.
Przekroje profili okiennych: Drutex MB-86N SI, SOFTLINE 68 i DUOLINE 78. Źródło: Drutex
Pakiet szybowy – co oznacza okno dwu- i trzyszybowe?
Pakiet szybowy składa się z kilku tafli szkła oddzielonych od siebie przestrzeniami międzyszybowymi. W pakiecie dwuszybowym znajdują się dwie tafle szkła i jedna przestrzeń między nimi. Pakiet trzyszybowy składa się z trzech tafli i dwóch przestrzeni międzyszybowych.
Z tego powodu można spotkać również określenia pakiet jednokomorowy i dwukomorowy. W tym przypadku „komora” oznacza przestrzeń między szybami, a nie komorę wewnątrz profilu okiennego.
Okno może więc jednocześnie mieć 7-komorowy profil i trzyszybowy, czyli 2-komorowy pakiet szybowy. Te liczby opisują dwa zupełnie różne elementy jego budowy.
Rodzaj i grubość pakietu szybowego, który można zastosować w oknie, zależą od konstrukcji konkretnego systemu. Dotyczy to zarówno okien z PVC, jak i okien aluminiowych, drewnianych oraz drewniano-aluminiowych.
Przykładowo w systemie Drutex IGLO Energy standardowo stosowany jest dwukomorowy, czyli trzyszybowy pakiet szybowy o współczynniku Ug = 0,5 W/(m²K). Taki sam standardowy pakiet szybowy znajdziemy w systemie IGLO EDGE.
Co znajduje się pomiędzy szybami?
Przestrzenie pomiędzy taflami szkła w pakiecie szybowym mogą być wypełnione gazem szlachetnym. W pakietach stosowanych w oknach Drutex wykorzystywany jest między innymi argon, który ogranicza przepływ ciepła przez pakiet szybowy.
Tafle szkła rozdziela ramka dystansowa, która utrzymuje odpowiednią odległość między nimi i biegnie przy krawędziach pakietu. W specyfikacji okna można spotkać również określenie ciepła ramka. Wykonuje się ją z materiałów o niższej przewodności cieplnej niż w przypadku tradycyjnych ramek aluminiowych, co pozwala ograniczyć straty ciepła na obrzeżach pakietu szybowego.
W systemach Drutex stosowane są między innymi ciepłe ramki Swisspacer Ultimate. Znajdziemy je również w specyfikacjach systemów IGLO 5, IGLO Energy i IGLO EDGE.
Ug, Uf i Uw – dlaczego przy jednym oknie pojawia się kilka współczynników?
Przy porównywaniu okien łatwo trafić na wartości wyglądające bardzo podobnie, ale odnoszące się do różnych części konstrukcji.
Ug określa współczynnik przenikania ciepła pakietu szybowego – litera „g” pochodzi od angielskiego glass. Uf dotyczy ramy okiennej – frame. Z kolei Uw określa współczynnik przenikania ciepła całego okna – window – uwzględniając właściwości pakietu szybowego, ramy oraz połączenia szyby z ramą.
Im niższa wartość współczynnika przenikania ciepła, tym lepsza izolacyjność cieplna danego elementu. Przy porównywaniu dwóch ofert trzeba jednak sprawdzić, czy zestawiane wartości dotyczą tego samego parametru. Więcej informacji o współczynniku przenikania ciepła i innych wartościach podawanych przez producentów znajdziesz w poradniku „Na co zwrócić uwagę przy wyborze okien? Parametry, które naprawdę mają znaczenie”.
Dobrym przykładem jest Drutex IGLO EDGE. Producent podaje dla tego systemu Uw = 0,66 W/(m²K) dla określonego wymiaru referencyjnego okna i pakietu szybowego o Ug = 0,4 W/(m²K). Ug = 0,4 W/(m²K) nie jest więc współczynnikiem całego okna – opisuje zastosowany pakiet szybowy.
Dwie czy trzy uszczelki w oknie – jaka jest różnica?
Uszczelki odpowiadają za szczelność połączenia pomiędzy ramą a skrzydłem okna. Ograniczają przenikanie powietrza i wody, a ich liczba oraz rozmieszczenie zależą od konstrukcji konkretnego systemu.
Różnicę można zobaczyć na przykładzie okien Drutex. IGLO 5 ma dwie uszczelki EPDM – zewnętrzną i wewnętrzną. W systemach IGLO Energy i IGLO EDGE zastosowano trzy uszczelki, w tym dodatkową uszczelkę centralną umieszczoną pomiędzy skrzydłem a ramą. Powstaje w ten sposób dodatkowa strefa uszczelnienia pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną częścią okna.
Sama liczba uszczelek nie przesądza jednak o jakości całego okna. Podobnie jak w przypadku liczby komór profilu, trzeba uwzględnić konstrukcję całego systemu i jego parametry, a nie porównywać produkty wyłącznie na podstawie jednej liczby.
Okucia okienne – co to jest i za co odpowiadają?
Okucia okienne to system mechanizmów, dzięki którym można otwierać, zamykać i – w zależności od konstrukcji – uchylać skrzydło. Odpowiadają również za jego ryglowanie i docisk do ramy.
W skład okuć mogą wchodzić między innymi zawiasy, zaczepy, mechanizmy ryglujące, rozwórki oraz elementy zabezpieczające przed nieprawidłową obsługą skrzydła. Konkretne wyposażenie zależy od systemu i sposobu otwierania okna.
Przykładowo w standardowym wyposażeniu Drutex IGLO 5 stosowane są okucia MACO MULTI-MATIC KS. System obejmuje między innymi zaczepy antywyważeniowe, mikrowentylację w oknach uchylno-rozwiernych oraz – zależnie od wysokości okna – podnośnik skrzydła z blokadą błędnego położenia klamki. Pokazuje to, że określenie „okucia” nie oznacza jednego elementu, ale cały mechanizm odpowiadający za pracę skrzydła i jego dodatkowe funkcje.
Przykłady elementów okuć stosowanych w oknach. Źródło: Drutex
Jak czytać specyfikację okna? Cztery przykłady
W specyfikacji okna wiele informacji pojawia się obok siebie: liczba komór, głębokość zabudowy, rodzaj pakietu szybowego, Ug, Uw czy liczba uszczelek. Spróbujmy przełożyć takie dane na informacje o rzeczywistej budowie i właściwościach okna.
Okno PVC – Drutex IGLO Energy
W specyfikacji systemu znajdziemy między innymi:
7 komór | głębokość zabudowy 82 mm | 3 uszczelki EPDM | dwukomorowy pakiet szybowy Ug = 0,5 W/(m²K) | argon | Uw = 0,71 W/(m²K)
Co z tego wynika? IGLO Energy jest oknem z 7-komorowym profilem PVC o głębokości 82 mm. Zastosowany pakiet jest trzyszybowy – tworzą go trzy tafle szkła i dwie przestrzenie międzyszybowe wypełnione argonem. System wykorzystuje trzy uszczelki.
Ug = 0,5 W/(m²K) wskazuje na dobrą izolacyjność cieplną pakietu szybowego, a Uw = 0,71 W/(m²K) – na niskie przenikanie ciepła przez całe okno referencyjne. Ze specyfikacji możemy więc odczytać budowę okna oraz parametry jego izolacyjności cieplnej.
Okno drewniane – Drutex SOFTLINE 68
Tutaj specyfikacja wygląda inaczej:
pełny profil drewniany | głębokość zabudowy 68 mm | 2 uszczelki | pakiet 2-szybowy Ug = 1,1 W/(m²K) | argon | Uw = 1,27 W/(m²K)
SOFTLINE 68 nie ma komór charakterystycznych dla profili PVC. Liczba 68 oznacza głębokość pełnego profilu drewnianego – 68 mm. Okno ma dwie uszczelki oraz pakiet 2-szybowy, czyli jedną przestrzeń międzyszybową wypełnioną argonem.
W porównaniu z IGLO Energy zarówno Ug pakietu szybowego, jak i Uw całego okna referencyjnego są wyższe, co oznacza większe przenikanie ciepła. Ten przykład pokazuje, dlaczego sama informacja o materiale czy głębokości profilu nie wystarcza do oceny izolacyjności cieplnej okna – trzeba spojrzeć również na parametry pakietu szybowego i całej konstrukcji.
Okno aluminiowe – Drutex MB-86N SI
W przypadku systemu aluminiowego możemy znaleźć następujące dane:
3 komory | głębokość zabudowy 77 mm | pakiet 2-szybowy Ug = 1,1 W/(m²K) w standardzie | argon | Uw = 0,76 W/(m²K)
MB-86N SI ma 3-komorowy profil aluminiowy o głębokości 77 mm. Liczby komór nie należy jednak porównywać bezpośrednio z siedmioma komorami IGLO Energy – profile aluminiowe i PVC mają inną konstrukcję.
Standardowo system może być wyposażony w pakiet 2-szybowy o Ug = 1,1 W/(m²K), ale pozwala również na zastosowanie innych pakietów szkleń. Producent podaje Uw = 0,76 W/(m²K) dla okna referencyjnego z pakietem szybowym o Ug = 0,5 W/(m²K) i ciepłą ramką Swisspacer. Pokazuje to, że odpowiednio skonfigurowane okno aluminiowe może osiągać niskie przenikanie ciepła mimo zupełnie innej budowy profilu niż okno PVC.
Okno drewniano-aluminiowe – Drutex DUOLINE 78
W tym systemie możemy spotkać między innymi:
pełny profil drewniany 78 mm + ramka aluminiowa 14 mm | 3 uszczelki | pakiety szkleń do 50 mm | Uw od 0,84 W/(m²K)
Tutaj 78 oznacza głębokość profilu drewnianego, a nie liczbę komór. Od strony zewnętrznej konstrukcję uzupełnia aluminiowa ramka o grubości 14 mm. System wykorzystuje trzy uszczelki i pozwala na zastosowanie pakietów szkleń o grubości do 50 mm.
Podawane przez producenta Uw od 0,84 W/(m²K) wskazuje na niskie przenikanie ciepła przez całe okno referencyjne. Ze specyfikacji można więc odczytać zarówno sposób połączenia drewna z aluminium, jak i parametry izolacyjności cieplnej całego okna.
Cztery przykłady pokazują, że tej samej liczby nie zawsze można interpretować w ten sam sposób. 7 komór w IGLO Energy i 3 komory w MB-86N SI opisują profile wykonane z innych materiałów, 68 w nazwie SOFTLINE oznacza głębokość profilu, a Uw pozwala ocenić izolacyjność cieplną całego okna w konfiguracji, dla której producent podał ten parametr.
Specyfikacja techniczna jest również jednym z elementów, które trzeba uwzględnić przy porównywaniu ofert różnych systemów. Jak sprawdzić, co dokładnie zostało uwzględnione w przedstawionej ofercie, wyjaśniamy w poradniku „Jak czytać wycenę okien i nie porównywać tylko ceny?”.
Jak dobrać okno do domu?
Znajomość oznaczeń w specyfikacji pozwala lepiej porównywać okna, ale nie oznacza, że najlepszym wyborem będzie system z największą liczbą komór, najgrubszym profilem czy najniższymi współczynnikami przenikania ciepła. Parametry trzeba dobierać do konkretnego budynku i miejsca, w którym okno będzie zamontowane.
Innych rozwiązań może wymagać duże przeszklenie w salonie, innych okno w sypialni wychodzącej na ruchliwą ulicę, a jeszcze innych stolarka dobierana do modernizowanego domu. Więcej o rozwiązaniach stosowanych w miejscach narażonych na hałas przeczytasz w poradniku „Mieszkanie przy ruchliwej ulicy – jakie okna wybrać, żeby ograniczyć hałas?”.
Pod uwagę bierze się między innymi wymiary i położenie okien, materiał profilu, izolacyjność cieplną i akustyczną, sposób otwierania oraz wymagane wyposażenie.
W Bysewo Salony Okien możesz porównać systemy okienne Drutex z PVC, aluminium, drewna i drewna-aluminium oraz dobrać ich konstrukcję, pakiety szybowe i wyposażenie do konkretnego budynku. Zapewniamy również pomiar, dostawę, montaż i późniejszy serwis stolarki.





